Mekke Ortak Savunma Anlaşması ne anlama geliyor? Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan ittifakında ayrıntılar ortaya çıktı

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan tarihi nitelikteki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na imza attı. İttifakın herhangi bir üyesine yapılan saldırıyı, anlaşmanın tüm taraflarına yapılmış sayacak ittifakın ayrıntıları ortaya çıktı.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bugün ortak bir savunma anlaşmasına imza attı ve bu metne, “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” ismini verdi. 

Tarihi nitelikteki bu adım; Orta Doğu'daki çatışmaların, askeri gerilimlerin ve özellikle de ABD ile İran arasındaki savaşın tırmandığı bir dönemde geldi. 

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in imzaladığı anlaşmada kritik maddeler yer alıyor.

Anlaşmaya göre ittifakın herhangi bir üyesine yapılacak saldırı, diğer iki ülkeye de yapılmış sayılıyor.  ANLAŞMA HERHANGİ BİR ÜLKEYİ HEDEF ALMIYOR

Yetkililer, Mekke Anlaşması'nın tamamen savunma amaçlı olduğunun, herhangi bir ülkeyi hedef almayacağının altını çiziyor.

Külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar, refahın korunması gibi taahhütlerin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Bu hedef “savunma odaklı iş birliği” olarak özetleniyor. AMAÇ CAYDIRICILIĞI GÜÇLENDİRMEK

Herhangi bir saldırganlık eylemine karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, üç devletten herhangi birine yönelik herhangi bir silahlı saldırının, hepsine yönelik bir saldırı olarak kabul edilmesini öngörüyor.

Üç ülkenin birbirlerinin güvenliğini desteklemesi, savunma ve askeri alanlarda işbirliği yapmasına odaklanılıyor. 

Yetkililerin aktardığına göre herhangi bir ittifak veya anlaşmadan kopuş anlamına gelmeyen Mekke Anlaşması, mevcut müttefiklik ilişkilerini tamamlayarak bölgesel güvenliği güçlendiriyor ve diğer bölge ülkelerinin katılımına açık bir işbirliği zemini oluşturuyor. TERÖRSÜZ BÖLGE HEDEFİNE KATKI SAĞLAYACAK

Anlaşma, "bölgede barışın, huzurun ve güvenliğin destekleyici unsuru" olarak değerlendiriliyor.

"Türkiye'nin NATO üyeliği ile bölgesel ortaklıklarının birbirinin alternatifi olmadığını, güvenlik yükünün paylaşılmasını sağlayan tamamlayıcı yapılar" olduğunu belirten yetkililer, "Bu anlaşma saldırgan bir askeri cephe, çevreleme girişimi veya saldırı planlaması değil, bölgesel istikrarı sağlamaya yönelik Terörsüz Bölge hedefine de katkı sağlayacak bir adım" değerlendirmesinde bulundu.

"Mekke Anlaşması'nın, hiçbir ülkeyi hedeflemediğini, mevcut diyalog kanallarını kapatmadığını" vurgulayan yetkililer, anlaşmanın, taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tümüne yapılmış sayarak Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesi uyarınca ortak savunma, meşru müdafaa ve karşılıklı güvenlik taahhüdünü teyit ettiğini bildirdi.

Yetkililer, bu anlaşmanın, yalnızca üç imzacı devletin birbirlerinin savunmasını destekleme taahhüdüyle değil, aynı zamanda savunma sanayi işbirliğini ve birlikte çalışabilirliği artırma taahhütleriyle de tamamen savunma niteliğinde olduğunu dile getirdi.

Türkiye açısından bakıldığında, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın, bölge ve İslam dünyası için her anlamda tarihi nitelikte olduğu yorumunu yapan yetkililer, "bölgedeki güvenlik mimarisinin Mekke Anlaşması ile yeniden dizayn edildiği" değerlendirmesini yaptı. "EKONOMİK İSTİKRARA KATKI SAĞLAYACAK"

Anlaşmayla Türkiye'nin başka çatışmalara sürüklenmediğini, bölgesel etkisini ve tecrübesini bölgenin güçlü aktörleriyle birleştirdiğini belirten yetkililer, şu değerlendirmeyi yaptı:

"- Türkiye değişen ve karmaşıklaşan uluslararası güvenlik ortamında işbirliği seçeneklerini çeşitlendiren bir düzenlemeye imza atmıştır. Türkiye'nin Mekke Anlaşması'na imza atması, küresel deniz ticaret yollarının güvenliğini güçlendirerek ihracata, enerji tedarikine ve ekonomik istikrara katkı sağlayacaktır.

- Anlaşmaya katılım, Türk askerinin her bölgesel krize gönderileceği anlamına gelmemektedir. Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararları anayasal düzen ile ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınacaktır." "TARİHİ SORUMLULUĞUN GÜNÜMÜZDEKİ STRATEJİK KARŞILIĞI"

Anlaşmanın, Türkiye'nin uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerine zarar vermediğini vurgulayan yetkililer, şunları kaydetti:

"- Anadolu'dan Hicaz'a, İslamabad'dan Riyad'a uzanan kardeşlik hattı, ortak değerlerin ve zor zamanlarda birbirinin yanında duran milletlerin iradesini temsil etmektedir. Mekke Anlaşması Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki işbirliği, tarihi bir sorumluluğun günümüzdeki stratejik karşılığıdır.

- Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler yalnızca devletler arası çıkarlara değil, ortak tarih, inanç, kardeşlik ve dayanışma bağlarına dayanmaktadır." BİR SÜREDİR KONUŞULUYORDU

Anlaşma, uzunca bir süredir devam eden diplomatik çalışmaların bir sonucu olarak görülüyor. 

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında stratejik bir ittifak kurulabileceği yönündeki iddialar, aylardır bölge gündeminde yer alıyordu.

Pakistan, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik girişimlerde arabuluculuk yapmaya çalışırken Türkiye de Gazze’deki savaşın çözümünü amaçlayan müzakerelerde diplomatik rol üstlendi.

Suudi Arabistan ile Pakistan, 2025 yılında da ikili bir ortak savunma anlaşması açıklamıştı. Söz konusu anlaşma, Pakistan’ın Müslüman dünyadaki tek nükleer silah sahibi ülke olması nedeniyle büyük yankı uyandırmıştı.